De piano toetsen vormen het hart van het instrument en bepalen welke noten u kunt spelen. Wie net begint met pianospelen, vraagt zich al snel af hoeveel toetsen er nu eigenlijk op een piano zitten, hoe ze heten en welke akkoorden u ermee kunt vormen. In dit artikel leggen wij u helder uit hoe de toetsen op een piano zijn opgebouwd, waarom een standaardpiano het aantal heeft dat het heeft en hoe u snel uw weg vindt op het klavier. Zo legt u een stevige basis, of u nu een eerste piano overweegt of uw kennis wilt opfrissen.
Een akoestische piano heeft 88 toetsen, verdeeld over ruim zeven octaven. Dit aantal is sinds de negentiende eeuw de standaard geworden en biedt voldoende bereik voor vrijwel het volledige klassieke en moderne repertoire. Het bereik loopt van de allerlaagste toon (A0) tot de hoogste (C8), waardoor zowel diepe bastonen als heldere hoge noten binnen handbereik liggen.
Niet elk instrument heeft echter 88 toetsen. Digitale keyboards zijn er in verschillende formaten, en juist voor wie net begint roept dat vragen op. De meest voorkomende varianten zijn:
Voor wie twijfelt tussen een compact keyboard en een volwaardige piano is het goed om te weten dat een instrument met 61 toetsen voor veel beginners ruim voldoende is. U kunt er popmuziek, eenvoudige klassieke stukken en de meeste basisliedjes prima op spelen. De vijf octaven geven genoeg ruimte om toonladders, akkoorden en melodieën te oefenen. Wilt u later overstappen op klassiek of jazz, dan is een volledige piano met gewogen toetsen op den duur wel aan te raden, omdat die het echte speelgevoel en de juiste techniek ontwikkelt.
De 52 toetsen waar vaak naar wordt verwezen, zijn de witte toetsen van een standaardpiano met 88 toetsen. Samen met de 36 zwarte toetsen vormen zij het complete klavier. De witte toetsen vertegenwoordigen de zogenoemde stamtonen: de noten zonder kruis of mol. Het zijn deze toetsen waarop u de bekende toonladders speelt en waarmee de meeste beginnersmelodieën starten.
De zwarte toetsen liggen iets hoger en zijn gegroepeerd in afwisselende sets van twee en drie. Deze groepering is geen toeval: ze helpt u om uw weg te vinden op het klavier zonder elke toets afzonderlijk te tellen. Zodra u die patronen herkent, weet u altijd waar u zich bevindt. De zwarte toetsen geven de halve tonen weer, oftewel de kruisen en mollen.
De witte toetsen dragen de namen C, D, E, F, G, A en B. Na de B begint de reeks weer opnieuw bij C, een octaaf hoger. Dat herhalende patroon maakt het leren overzichtelijk: u hoeft niet 88 losse namen te onthouden, maar slechts zeven die zich telkens herhalen over het hele klavier.
Een handige houvast is de groep van twee zwarte toetsen. De witte toets direct links daarvan is altijd een C. Vanaf die C telt u eenvoudig verder: D, E, F, enzovoort. Door telkens de C te zoeken, oriënteert u zich razendsnel op elk deel van het klavier, ongeacht hoeveel toetsen uw instrument heeft.
De zwarte toetsen krijgen hun naam van de witte toets ernaast, aangevuld met een kruis of een mol. De zwarte toets tussen C en D heet bijvoorbeeld Cis (een halve toon hoger dan C) of Des (een halve toon lager dan D). Welke benaming u gebruikt, hangt af van de toonsoort waarin u speelt.
Met slechts vier akkoorden kunt u verrassend veel liedjes spelen. Veel populaire nummers zijn namelijk gebouwd op dezelfde akkoordenreeks. De vier basisakkoorden in de toonsoort C zijn:
Een akkoord speelt u door deze tonen tegelijk aan te slaan. Zodra u deze vier onder de knie heeft, kunt u uzelf begeleiden bij talloze pop- en luisterliedjes. Het mooie is dat u deze akkoorden op vrijwel elk klavier kunt oefenen, ook op een kleiner instrument. Juist omdat u op een compacte piano minder lange afstanden hoeft te onthouden, leggen veel beginners hier sneller een goede basis. Wie de techniek verder wil verfijnen, merkt na verloop van tijd dat het gewicht van de toetsen op een echte staande piano bijdraagt aan de vingerkracht en controle.
Of u nu uw eerste instrument zoekt of toe bent aan een betere piano, bij Pianospecialisten denken wij graag met u mee. Ons aanbod loopt uiteen van toegankelijke instrumenten voor beginners tot kwalitatief hoogwaardige modellen voor de gevorderde speler. Zo vindt iedereen een instrument dat past bij het eigen niveau en budget.
Naast de aanschaf zelf bieden wij ook stemmen, transport en onderhoud, zodat uw instrument jarenlang prettig blijft spelen. Wilt u liever de grandeur en het volledige bereik van een vleugel ervaren, dan adviseren wij u graag over de mogelijkheden. Komt u gerust langs om verschillende instrumenten te bespelen en het verschil in toetsen en klank zelf te voelen. Onze specialisten geven u eerlijk en duidelijk advies, zonder ingewikkelde vaktermen, zodat u met een gerust hart de juiste keuze maakt.
